ชายวัย 58 ปีรายหนึ่งเคยผ่านการรักษา มะเร็งกระเพาะอาหาร หลังเข้ารับการผ่าตัดและได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาการโดยรวมค่อย ๆ ดีขึ้น แต่สิ่งที่ยังคงกังวลคือความเสี่ยงที่โรคจะกลับมาอีกครั้ง
ด้วยเหตุนี้ เขาจึงพยายามศึกษาวิธีดูแลสุขภาพจากหลายแหล่ง และหนึ่งในสิ่งที่เขาเลือกเพิ่มเข้าไปในชีวิตประจำวันคือ กระเทียมสด โดยรับประทานเป็นประจำทุกเช้า
หลังจากทำเช่นนี้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน เขากลับไปตรวจสุขภาพและได้รับผลที่น่าพอใจ ไม่พบสัญญาณที่บ่งชี้ว่ามะเร็งกลับมาในขณะนั้น ทำให้เขาเชื่อว่าการกินกระเทียมอาจมีส่วนช่วย
แต่แพทย์กลับเตือนว่า ไม่ควรสรุปว่าผลตรวจที่ดีเกิดจากกระเทียมเพียงอย่างเดียว กระเทียมมีสารสำคัญที่น่าสนใจ แต่ไม่ใช่ยารักษามะเร็ง
กระเทียมมีสารประกอบกำมะถันหลายชนิด โดยหนึ่งในสารที่ได้รับความสนใจอย่างมากคือ อัลลิซิน (Allicin) ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อกระเทียมถูกบดหรือสับ
งานวิจัยจำนวนหนึ่งพบว่าสารประกอบจากกระเทียมมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและมีคุณสมบัติทางชีวภาพหลายด้าน ขณะที่งานวิจัยในห้องทดลองและสัตว์ทดลองก็พบความเป็นไปได้เกี่ยวกับการยับยั้งกระบวนการบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับเซลล์มะเร็ง
อย่างไรก็ตาม หลักฐานเหล่านี้ ไม่ได้หมายความว่าการกินกระเทียมสามารถป้องกันหรือรักษามะเร็งในมนุษย์ได้โดยตรง
โดยเฉพาะผู้ที่เคยเป็นมะเร็ง ไม่ควรใช้กระเทียมแทนการติดตามผล การตรวจสุขภาพ หรือการรักษาที่แพทย์กำหนด
กินกระเทียมสดมากเกินไปก็ไม่ใช่เรื่องดี
หลายคนอาจคิดว่า หากกระเทียมมีสารที่เป็นประโยชน์ ยิ่งกินสดในปริมาณมากก็ยิ่งดี แต่ความจริงไม่ใช่เช่นนั้น
กระเทียมสดมีสารที่อาจทำให้เกิดการระคายเคือง โดยเฉพาะในคนที่มีระบบทางเดินอาหารไวต่ออาหารรสจัด การรับประทานมากเกินไปอาจทำให้เกิดอาการ เช่น
แสบร้อนกลางอก ปวดหรือไม่สบายท้อง ท้องอืด คลื่นไส้ ระคายเคืองในช่องปากหรือทางเดินอาหาร
ดังนั้นการรับประทานกระเทียมควรอยู่ในปริมาณที่เหมาะสม และไม่ควรเชื่อว่าการกินจำนวนมากจะช่วยป้องกันโรคได้มากขึ้น
แล้วทำไมผลตรวจของชายวัย 58 ปีจึงดีขึ้น?
ในกรณีของผู้ป่วยที่เคยเป็นมะเร็ง การที่ผลตรวจติดตามไม่พบสัญญาณของโรคในช่วงเวลาหนึ่งอาจเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย ทั้งการผ่าตัด การรักษา การติดตามอาการ และสภาพร่างกายโดยรวม
จึงไม่สามารถสรุปจากกรณีของคนเพียงคนเดียวว่า “กินกระเทียมแล้วมะเร็งหายหรือไม่กลับมาเป็นอีก”
สิ่งสำคัญกว่าคือการปฏิบัติตามแผนการติดตามของแพทย์ รับประทานอาหารให้หลากหลาย พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายตามความเหมาะสม และหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง
กระเทียมมีประโยชน์ต่อสุขภาพด้านใดบ้าง?
เมื่อรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม กระเทียมสามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่ดีต่อสุขภาพได้ โดยสารประกอบในกระเทียมได้รับการศึกษาว่าอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำงานหลายด้านของร่างกาย เช่น
อาจมีส่วนช่วยดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด
มีงานวิจัยที่ศึกษาผลของกระเทียมต่อระดับไขมันในเลือดและความดันโลหิต โดยพบสัญญาณว่าผลิตภัณฑ์กระเทียมบางรูปแบบอาจช่วยลดปัจจัยเสี่ยงบางอย่างได้ในบางคน แต่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับรูปแบบ ปริมาณ และสภาพร่างกายของแต่ละคน
จึงไม่ควรนำกระเทียมมาใช้แทนยาควบคุมความดันหรือยาลดไขมันที่แพทย์สั่ง
มีสารต้านอนุมูลอิสระ
สารประกอบต่าง ๆ ในกระเทียมมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ จึงเป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่ทำให้กระเทียมได้รับความสนใจในด้านโภชนาการและสุขภาพ
ช่วยเพิ่มรสชาติอาหารโดยไม่ต้องพึ่งเครื่องปรุงมาก
การใช้กระเทียม หอม และสมุนไพรต่าง ๆ เพื่อเพิ่มกลิ่นและรสชาติ อาจช่วยให้ลดการพึ่งพาเครื่องปรุงบางชนิดได้ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการควบคุมอาหารโดยรวม
สรุป
กระเทียมเป็นวัตถุดิบที่มีสารประกอบน่าสนใจและสามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารเพื่อสุขภาพได้ แต่ ไม่ควรมองว่าเป็น “ยาวิเศษ” ที่สามารถป้องกันหรือรักษามะเร็งได้
สำหรับผู้ที่เคยเป็นมะเร็ง สิ่งสำคัญที่สุดคือการติดตามผลตามนัด รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง และปรึกษาแพทย์ก่อนเปลี่ยนแปลงอาหารหรือใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใด ๆ
ส่วนการกินกระเทียม หากชอบก็สามารถรับประทานเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่หลากหลายได้ แต่ควร กินอย่างพอดี ไม่จำเป็นต้องกินสดในปริมาณมาก เพื่อหวังผลในการป้องกันโรค
